Bitki ekstraktları, esasən bitkilərdən (bitkinin tam və ya bir hissəsindən) xammal kimi istifadə edilərək uyğun həlledicilər və ya üsullarla çıxarılan və ya işlənən maddələrdir. Bunlar əczaçılıq sənayesi, qida sənayesi, gündəlik kimya sənayesi və digər sahələrdə istifadə oluna bilər. Bitki ekstraktları ilə Çin bitki mənşəli dərman ekstraktları arasında konseptual üst-üstə düşmə mövcuddur. Ölkəmizdə bitki ekstraktlarının xammalı əsasən Çin bitki mənşəli dərmanlardan gəlir, buna görə də yerli bitki ekstraktları müəyyən dərəcədə Çin dərman ekstraktları da adlandırıla bilər və ümumiyyətlə ölkəmizin ixrac ticarəti statistikasında Çin dərman məhsulları kateqoriyasına daxil edilir.
Bitki ekstraktları, aktif bileşen içeriğine göre üç kategoriye ayrılabilir: etkili monomer ekstraktları, standart ekstraktlar ve oranlı ekstraktlar; bileşenlerine göre glikozitler, asitler, polifenoller, polisakkaritler, terpenler, flavonoidler, alkaloidler vb. olarak ayrılabilir; ürün formuna göre bitkisel yağlar, ekstraktlar, tozlar, lensler vb. olarak ayrılabilir; kullanım amacına göre doğal pigment ürünleri, Çin tıbbı ekstrakt ürünleri, ekstrakt ürünleri ve konsantre ürünler olarak ayrılabilir.
1. Mamlakatimizda o'simlik ekstraktlari ko'lami o'sishda va rivojlanishda davom etmoqda, 2025 yilga kelib bozor hajmi 60 milliard yuanni oshishi kutilmoqda
Ülkemizin bitki ekstraktı endüstrisinin gelişimi geç başlamış olup, 1970'li yıllarda ancak gelişmeye başlamış ve ilk dönemlerde sadece ilaç üretiminin bir halkasıydı. 1990'lı yıllara kadar, dış ticaretin yükselişiyle birlikte ülkemiz bitki ekstraksiyon endüstrisinin başlangıç aşamasına gerçek anlamda girmiş ve enzimatik ekstraksiyon, ultrasonik ekstraksiyon, süperkritik ekstraksiyon ve membran ayırma teknolojisi gibi daha verimli ekstraksiyon yöntemlerini kullanmaya başlamıştır. Ardından 21. yüzyılda, bitki ekstraksiyon teknolojisinin endüstriyelleşmenin olgun aşamasına girmesi ve piyasa tarafından yaygın olarak benimsenmesiyle, ülkemizin bitki ekstraktı pazarı altın bir gelişim dönemine girmiş ve ölçek sürekli büyüyüp gelişmiştir. Veriler, 2023 yılında ülkemizin bitki ekstraktı pazar büyüklüğünün yaklaşık 45 milyar yuana ulaştığını ve 2025 yılına kadar bu pazar büyüklüğünün 60 milyar yuanı aşmasının beklendiğini göstermektedir.
2. Mahalliy korxonalarning xalqaro maydondagi mavqei tobora oshib bormoqda, tashqi savdo eksporti o'n yil davomida nisbatan yuqori o'sish sur'atini saqlab kelmoqda
Yıllar süren gelişimin ardından, ülkemizin bitki özütü endüstrisi sürekli büyüyüp gelişmiştir. Bugüne kadar, yerel işletmelerin uluslararası ticaret, iş bölümü ve iş birliğindeki konumu ve rolü giderek daha belirgin hale gelmiş, dış ticaret ihracatı on yıl boyunca nispeten yüksek bir büyüme oranını korumuştur. Bitki özütleri, ülkemizdeki Çin tıbbının ithalat ve ihracat kategorilerinde ana hammadde ürünleri olarak, Çin tıbbı dış ticaretinin %50'sini oluşturmaktadır. Sadece ihracat açısından bakıldığında, bitki özütleri %60'lık bir paya sahiptir. 2023 yılında ülkemizin ihracat hacmi 3,32 milyar ABD doları olup, yıllık bazda %6 azalmış ve küresel pazar payı %20'yi aşarak dünyada birinci sırada yer almıştır. İthalat hacmi ise yalnızca 680 milyon ABD doları olup, yıllık bazda %12 azalmıştır. Görüldüğü üzere, ülkemizin bitki özütleri şu anda ağırlıklı olarak ihracata yöneliktir ve ithalat-ihracat pazarı ticaret fazlası göstermektedir.
3. Mahsulot keng qo'llanish sohalariga ega va kelajakda keng rivojlanish istiqbollariga ega
Gözlənən Hesabat Şəbəkəsi tərəfindən yayımlanan "Çin Bitki Ekstraktı Sənayesinin İnkişaf Trendi və Gələcək Perspektiv Proqnoz Hesabatı (2024-2031)"a əsasən, bitki ekstraktlarının tətbiq sahələri tibb, sağlamlıq qidası, pəhriz əlavələri, kosmetika və digər sahələri əhatə edir, yaxşı tətbiq genişlənmə qabiliyyətinə və böyük bazar potensialına malikdir. Üstəlik, elmi-texnoloji səviyyənin yüksəlməsi və istehsal proseslərinin təkmilləşməsi ilə yeni ekstrakt növləri davamlı olaraq ortaya çıxır, məlum ekstraktların yeni tətbiq ssenariləri də davamlı olaraq genişlənir və bitki ekstraktlarına olan bazar tələbatı da müvafiq olaraq artacaqdır. Göründüyü kimi, bitki ekstraktlarının tətbiq sahələrinin davamlı genişlənməsi ilə aşağı axın bazarının davamlı inkişafı geniş bazar tələbatını gətirəcəkdir.
Hazırda bitki ekstraksiyonu sənayesinin aşağı axın tətbiq sahələrinin paylanma nümunəsinə əsasən, müvafiq məlumatlara görə, qida və içkilər (qida əlavələri/sağlamlıq məhsulları) bitki ekstraksiyonu sənayesinin tətbiq sahəsində ən böyük paya sahibdir və bu pay 45%-ə qədərdir. İkinci yerdə bitki mənşəli preparatlar və kosmetika məhsulları gəlir ki, onlar bitki ekstraksiyonu sənayesinin tətbiq sahələrində müvafiq olaraq 26% və 12% təşkil edir.
1. Sağlamlıq məhsulları
GB16740-97 "Sağlamlıq (Funksional) Qidalar üçün Ümumi Standart"ın 3.1-ci maddəsinə əsasən, sağlamlıq qidası belə təyin olunur: "Sağlamlıq (funksional) qidası, ümumi qidanın ümumi xüsusiyyətlərinə malik olan, insan orqanizminin funksiyalarını tənzimləyə bilən, müəyyən qruplar tərəfindən istehlak üçün uyğun olan, lakin xəstəliklərin müalicəsi məqsədi daşımayan bir qida növüdür."
Son yıllarda, insanların yaşam standartlarının yükselmesiyle birlikte, yaşam kalitesine yönelik talepler giderek artmış, sağlık bilinci gelişmiş ve insanların sağlık ürünlerine olan ihtiyacı kademeli olarak çoğalmıştır. Bu durum, pazarın sürekli bir büyüme eğilimi göstermesine yol açmıştır. Verilere göre, 2022 yılında ülkemizin sağlık ürünleri sektörünün pazar büyüklüğü 298,9 milyar yuana ulaşmış ve bir önceki yıla göre %10,4 oranında artış göstermiştir. 2023 yılına gelindiğinde ise ülkemizdeki sağlık ürünlerinin pazar büyüklüğü 328,3 milyar yuana yükselmiştir.
2. Kosmetika
Son yıllarda, insanların tüketim seviyesindeki iyileşme sayesinde kozmetik sektörü canlanmış ve hızla gelişmiştir. Her ne kadar 2020 yılında salgının gelmesiyle birlikte tüm sektörler bir ölçüde etkilenmiş ve kozmetik endüstrisinin pazar büyüklüğü 400 milyarın altına düşmüş olsa da, salgının etkili bir şekilde kontrol altına alınması ve e-ticaret canlı yayın platformlarının hızla yükselmesiyle kozmetik endüstrisi pazarı kademeli olarak toparlanmıştır. 2021 yılının başında, Devlet Gıda ve İlaç İdaresi resmi olarak Çin'in dünyanın ikinci büyük kozmetik tüketici pazarı haline geldiğini duyurmuştur. Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre, ülkemizin kozmetik perakende satışları 2023 yılında 414,2 milyar yuana ulaşmıştır. Kozmetik endüstrisi, hızlı bir gelişim penceresi döneminde olup "beş büyük tüketim odağından" biri haline gelmiştir.
3. Tibbiyot
İlaç endüstrisi, ülkemizin ulusal ekonomisinin önemli bir parçası olup geleneksel ve modern endüstrilerin bir birleşimidir. "On İkinci Beş Yıllık Plan"dan bu yana, ekonomik kalkınma ve sağlık sistemi reformunun sürekli talep yaratmasıyla, ülkemizin ilaç endüstrisinin toplam üretim değeri hızlı bir büyüme göstermiş ve Çin, dünyanın en büyük gelişmekte olan ilaç pazarı haline gelmiştir. Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre, 2023 yılında ülkemizde belirli büyüklüğün üzerindeki ilaç üretim işletmeleri 2520,57 milyar yuan işletme geliri ve 347,30 milyar yuan toplam kâr elde etmiştir.
Xulosa qilib aytganda, sog'liqni saqlash mahsulotlari, dori-darmonlar va kosmetika kabi quyi bozorlarning doimiy rivojlanishi bilan mamlakatimiz o'simlik ekstrakti sanoatiga bo'lgan bozor talabi ham o'sishga turtki bo'ladi.